Adviezen Mantelzorg

Met de ontwikkelingen in het sociale domein komt het accent te liggen op eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid en het sociaal netwerk. De verwachting is dat de druk op mantelzorgers en vrijwilligers in de zorg zal oplopen. Geadviseerd wordt in te blijven zetten op deskundigheidsbevordering van professionals en het vinden en behouden van vrijwilligers in de zorg om de druk bij mantelzorgers te verlichten. Daarnaast adviseert de Dienst Gezondheid & Jeugd het huidige beleid gericht op de mantelzorgondersteuning te continueren en waar mogelijk te intensiveren.

In Alblasserdam voelt 6% van de mantelzorgers zich zwaar belast
In Alblasserdam heeft 21% van de volwassenen het afgelopen jaar mantelzorg verleend en 16% verleende intensieve of langdurige mantelzorg. Van de mantelzorgers in Alblasserdam is 66% vrouw, de gemiddelde leeftijd is 51 jaar en 53% heeft betaald werk. Van de mantelzorgers in Alblasserdam voelt 6% zich zwaar belast.

De druk op mantelzorgers zal toenemen, het aantal mantelzorgers en vrijwilligers niet
De verwachting is dat het aantal mantelzorgers in de toekomst niet sterk zal toenemen. Wel zal de druk op mantelzorgers toenemen als gevolg van de vergrijzing en een groter beroep op informele zorg. Ook gemeentelijke bezuinigingen, bijvoorbeeld op het terrein van huishoudelijk hulp, zorgen voor meer druk bij mantelzorgers. Overbelasting van mantelzorgers kan leiden tot situaties van ontspoorde zorg en (ouderen)mishandeling. Vrijwilligers kunnen ondersteunend zijn voor mantelzorgers, maar de huidige vrijwillige inzet in de zorg is minimaal.

Alblasserdam zet in op ondersteuning van mantelzorgers
De gemeente Alblasserdam zet in op mantelzorgondersteuning middels het organiseren van informatie, advies, begeleiding, respijtzorg en emotionele- en praktische steun voor mantelzorgers. De uitvoering van mantelzorgondersteuning is in handen van de afdeling Mantelzorg van MEE. Het gebruik van mantelzorgondersteuning is ten opzichte van 2009 verbeterd, met name de voorzieningen rondom informatieverstrekking, advies, begeleiding en emotionele steun.
In het beleid is aandacht voor de relatie tussen mantelzorg, professionele zorg en vrijwilligers. In de praktijk moet deze relatie nog geborgd worden.

Zet in op het versterken van de informele zorgstructuur en afstemming tussen informele en formele zorgverleners
De gemeente Alblasserdam krijgt met de transities steeds meer verantwoordelijkheden waar het gaat om ondersteuning aan burgers, maar wordt tegelijkertijd geconfronteerd met bezuinigingen. Het accent komt te liggen op eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid en het sociale netwerk. Om te voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken en uitvallen als gevolg van de toegenomen druk adviseert de Dienst Gezondheid en Jeugd:

1. Samenwerking in de aanpak voor ondersteuning mantelzorgers
Samenwerking in de aanpak versterkt het huidige beleid voor ondersteuning van mantelzorgers en het aantrekken van vrijwilligers. In Alblasserdam zijn kerken belangrijke samenwerkingspartners. De kerken hebben een netwerk van vrijwilligers en kunnen een belangrijke signaleerder zijn voor overbelaste mantelzorgers.
De gemeente wordt geadviseerd organisaties te stimuleren samenwerking te zoeken.
Hierbij kan gedacht worden aan samenwerking tussen de kerken, (sport)verenigingen en zorg- en welzijnsorganisaties zoals MEE en Rivas.

2. Deskundigheidsbevordering van zorg- en welzijnsprofessionals
Mantelzorgers komen, omdat ze voor een zieke of hulpbehoevende zorgen, in aanraking met zorg- of welzijnsprofessionals, zoals huisartsen, medewerkers van een sociaal wijkteam of medewerkers van het wmo-loket. Op dit moment maken met name mantelzorgers die dreigen overbelast te raken gebruik van de ondersteuningsmogelijkheden. Om overbelasting te voorkomen is het wenselijk bovengenoemde professionals mantelzorgers vroegtijdig in beeld te hebben en mantelzorgers die beginnen met zorgen actief te verwijzen naar ondersteuningsmogelijkheden.
De Dienst adviseert in te zetten op deskundigheidsbevordering van zorg- en welzijnsprofessionals (met name de huisarts) met als doel; het vroegtijdig signaleren van een ondersteuningsbehoefte bij mantelzorgers en de kennis over mantelzorg en bestaande mogelijkheden voor mantelzorgondersteuning te vergroten. In Alblasserdam is naast de huisarts de fysiotherapeut een belangrijke samenwerkingspartner.

3. Zorg voor voldoende vrijwilligers om mantelzorgers te ontlasten
Ondersteuning door vrijwilligers bij mantelzorgtaken kan helpen om het mantelzorgen vol te houden. Ook kan respijtzorg door vrijwilligers uitkomst bieden bij het ontlasten van de mantelzorger. Daarnaast is dagbesteding voor bijvoorbeeld iemand met dementie voor de betrokken mantelzorger een vorm van respijtzorg. Bovenstaande vereist voldoende goed getrainde vrijwilligers en samenwerkingsafspraken met organisaties die dagbesteding kunnen bieden. In Alblasserdam kunnen de kerken een belangrijke partner zijn om de mogelijkheden te onderzoeken in het kader van respijtzorg. De kerkgemeenschap heeft veelal voldoende vrijwilligers die iets willen betekenen voor een ander, ook voor niet gemeenschapsleden van de kerk
Een andere mogelijkheid voor het zorgdragen van voldoende vrijwilligers in uw gemeente is het expliciet uitnodigen van de  baby-boom generatie. Deze groep kan veel betekenen in het vrijwilligerswerk en gezien worden als de ‘nieuwe vrijwilliger’. Deze zoekt vrijwilligerswerk dat bij hem/haar past, bijdraagt aan de eigen ontwikkeling en dat afgebakend is in de tijd. De ‘nieuwe vrijwilliger’ is niet zozeer verbonden aan een organisatie en is vooral gericht op een passende en zingevingvolle invulling.
voor het behoud van gemotiveerde en deskundige vrijwilligers is het van belang deskundige begeleiding en scholing voor vrijwilligers te organiseren.

4. Continueer het huidige beleid rondom mantelzorgondersteuning en zet extra in op mantelzorgers met een groot risico op overbelasting
Gezien de toename van zorgbehoefte en de krimpende budgetten in de zorg is het advies om niet te bezuinigen op het huidige ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers. De Dienst adviseert juist om extra in te zetten op ondersteuning van mantelzorgers die een groter risico op overbelasting hebben. Dit zijn onder andere spilzorgers, mantelzorgers van GGZ patiënten (met name mantelzorgers van dementiepatiënten), jonge mantelzorgers en mantelzorgers die zorg combineren met een baan. Dit laatste kan door bedrijven te stimuleren een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid te voeren. De Dienst adviseert om in gesprekken met grote werkgevers het onderwerp mantelzorg te agenderen.In de regio ZHZ wordt door het Steunpunt Huiselijk Geweld en Indigo voorlichting en training gegeven in het voorkomen van ontspoorde zorg en professionals worden opgeleid om ontspoorde zorg te herkennen en hulp te bieden. Geadviseerd wordt deze kennis door de professionals in Alblasserdam te verspreiden naar de toekomstige en de huidige mantelzorgers.

5. Zorg voor erkenning en waardering van mantelzorgers
Aandacht voor en erkenning van het belang en de waardering voor mantelzorgers door de gemeente is essentieel. Een mogelijkheid is via lokale media, op de dag van de mantelzorger (10 november), bij de huisarts of het wmo-loket mensen bewust te maken van hun rol als mantelzorger.
Ook een financiële blijk van waardering kan stimulerend werken. Mantelzorgers maken vaak extra kosten als gevolg van hun mantelzorgtaken (bv. reiskosten). De Dienst adviseert om ook na 2014 het geld bestemd voor het mantelzorgcompliment voor dit doeleinde te reserveren.

Bronnen

  • Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2012, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ;
  • De Klerk M. & de Boer A. (2013). Informele zorg in Nederland. Een literatuurstudie naar mantelzorg en vrijwilligerswerk in de zorg. Den Haag: SCP;
  • Nienhuis T, Doelman-van Geest H.A., Hoffmans T.E.M., Hijnekamp M.J.G., de Wit J.P. (2013). Beter voor elkaar? Een vergelijking van mantelzorg- en vrijwilligerswerkbeleid in Zuid-Holland in 2009 en 2012. Den Haag: Tympaan Instituut;
  • Peeters J, Werkman W, Francke A.L. (2012). Dementiemonitor Mantelzorg. Problemen, zorgbehoeften, zorggebruik en oordelen van mantelzorgers. Utrecht: Nivel;
  • www.werkenmantelzorg.nl

Contactinfo

  • 078 - 770 85 00
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
    Karel Lotsyweg 40

Sociale media

Volg ons op facebook of twitter

Volg ons Facebook Volg ons op Twitter

Deel deze pagina

Om deze pagina te delen via jouw eigen sociale media kanaal

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn