Adviezen Mantelzorg

Met de ontwikkelingen in het sociale domein komt het accent te liggen op eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid en het sociaal netwerk. De druk op mantelzorgers en vrijwilligers in de zorg zal oplopen. De Dienst Gezondheid & Jeugd adviseert Cromstrijen in te zetten op deskundigheidsbevordering van professionals en op het vinden en behouden van vrijwilligers in de zorg om de druk bij mantelzorgers te verlichten. Daarnaast adviseert de Dienst het huidige beleid gericht op de mantelzorgondersteuning te continueren en waar mogelijk te intensiveren.

Cromstrijen hoogste percentage mantelzorgers Zuid-Holland Zuid
In Cromstrijen heeft 25% van de volwassenen van 19 jaar en ouder het afgelopen jaar mantelzorg verleent, dat is het hoogste percentage binnen Zuid-Holland Zuid (21%). Dit is een toename van 20% in 2009 naar 25% in 2012. Van deze mantelzorgers in Cromstrijen is ruim de helft vrouw en heeft eveneens ruim de helft een betaalde werkkring. Hun gemiddelde leeftijd is 54 jaar.
In Cromstrijen verleende 17% intensieve of langdurige mantelzorg. Van de mantelzorgers in Cromstrijen voelt 16% zich zwaar belast, in Zuid-Holland Zuid is dat 11%. 4% van de mantelzorgers in Cromstrijen geeft aan behoefte aan hulp te hebben in verband met hun werkzaamheden als mantelzorger. Dat is het hoogste percentage in Zuid-Holland Zuid.

De druk op mantelzorgers zal toenemen, het aantal mantelzorgers en vrijwilligers niet
De verwachting is dat het aantal mantelzorgers in de toekomst niet sterk zal toenemen. Wel zal de druk op de mantelzorgers toenemen als gevolg van de vergrijzing. De groep Cromstrijenaren van 65 jaar en ouder zal groeien met 36%. De groep van 85-plussers groeit met 84%. Deze vergrijzing heeft allerlei maatschappelijke gevolgen, onder andere op het gebied van de gezondheidszorg en de ouderenzorg. Cromstrijen behoort in Zuid-Holland Zuid tot de gemeenten met de grootste groei van 65-plussers en grootste krimp van 0-65 jarigen.
De vergrijzing doet een groter beroep op informele zorg als gevolg van de transities. Ook gemeentelijke bezuinigingen, bv op het terrein van huishoudelijk hulp zorgen voor meer druk bij mantelzorgers. Overbelasting van mantelzorgers kan leiden tot situaties van ontspoorde zorg en (ouderen)mishandeling. Vrijwilligers kunnen ondersteunend zijn voor mantelzorgers. De vrijwillige inzet in de zorg is echter minimaal.

Mantelzorg hoog op agenda Cromstrijen
Gezien de vergrijzing waar Cromstrijen mee te maken krijgt en het hoge percentage mantelzorgers in de gemeente, staat mantelzorg hoog op de Wmo-agenda.
De ervaring is dat inwoners niet snel aankloppen voor hulp, tenzij zij het echt niet meer zelf redden. Daarbij kan een rol spelen dat mensen hun weg naar MEE of het Wmo loket nog niet goed weten te vinden.

Huidige mantelzorgondersteuning in Cromstrijen
De uitvoering van mantelzorgondersteuning in Cromstrijen is met name in handen van de afdeling Mantelzorg van MEE en het Wmo-loket. Jaarlijks wordt de cursus De zorg de baas georganiseerd, waaraan zo’n 10 deelnemers uit de gehele Hoeksche Waard deelnemen. Hierin is aandacht voor informatie, advies, begeleiding, respijtzorg en emotionele- en praktische steun voor mantelzorgers. Er is een vrijwilligersvacaturebank beschikbaar voor de gehele Hoeksche Waard. Voor Cromstrijense vrijwilligers lijkt dit vaak nogal onbereikbaar. De huisarts wordt gezien als een persoon met een signalerende en verbindende functie. In het beleid is aandacht voor de relatie tussen mantelzorg, professionele zorg en vrijwilligers. In de praktijk moet dit vaak nog vorm en meer bekendheid krijgen. De wet op de privacy belemmert het onderling uitwisselen van relevante informatie, die wel voorhanden is.

Zet in op het versterken van de informele zorgstructuur en afstemming tussen informele en formele zorgverleners
Cromstrijen krijgt met de transities steeds meer verantwoordelijkheden waar het gaat om ondersteuning aan burgers, maar wordt tegelijkertijd geconfronteerd met bezuinigingen. Het accent komt te liggen op eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid en het sociale netwerk. Om te voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken en uitvallen als gevolg van de toegenomen druk, luidt het advies van de Dienst Gezondheid en Jeugd aan Cromstrijen:

1. Zet in op deskundigheidsbevordering van zorg- en welzijnsprofessionals
Mantelzorgers komen, omdat ze voor een zieke of hulpbehoevende zorgen, in aanraking met zorg- of welzijnsprofessionals, zoals huisartsen, medewerkers van een sociaal wijkteam of medewerkers van het Wmo-loket. Op dit moment maken met name mantelzorgers die dreigen overbelast te raken gebruik van de ondersteuningsmogelijkheden. Om overbelasting te voorkomen is het wenselijk dat bovengenoemde professionals de mantelzorgers vroegtijdig in beeld hebben en mantelzorgers die beginnen met zorgen actief verwijzen naar ondersteuningsmogelijkheden. Daarnaast verdient het aanbeveling om de samenwerking tussen het Wmo-loket en een ondersteunende organisatie als MEE te optimaliseren. De Dienst adviseert Cromstrijen in te zetten op deskundigheidsbevordering van zorg- en welzijnsprofessionals (met name de huisarts) met als doel het vroegtijdig signaleren van een ondersteuningsbehoefte bij mantelzorgers en de kennis over mantelzorg en bestaande mogelijkheden voor mantelzorgondersteuning te vergroten.

2. Zorg voor voldoende vrijwilligers om mantelzorgers te ontlasten
Ondersteuning door vrijwilligers bij mantelzorgtaken kan helpen om het mantelzorgen vol te houden. Ook kan respijtzorg door vrijwilligers uitkomst bieden bij het ontlasten van de mantelzorger. Daarnaast is dagbesteding voor bijvoorbeeld iemand met dementie voor de betrokken mantelzorger een vorm van respijtzorg. Bovenstaande vereist voldoende goed getrainde vrijwilligers die zich willen inzetten in de zorg. Cromstrijen kan een vrijwilligerssteunpunt de opdracht geven vrijwilligers te werven die zich in willen zetten voor verzorgende taken. Dit kan bijvoorbeeld door de babyboom generatie expliciet uit te nodigen om vrijwilligerswerk te doen of door in te spelen op de ‘nieuwe vrijwilliger’. Deze zoekt vrijwilligerswerk dat bij hem/haar past, dat bijdraagt aan de eigen ontwikkeling en dat afgebakend is in de tijd. De ‘nieuwe vrijwilliger’ is niet zozeer verbonden aan een organisatie. Tenslotte adviseert de Dienst de gemeente Cromstrijen om deskundige begeleiding en scholing voor vrijwilligers te organiseren, bv. via MEE. Dit is essentieel om vrijwilligers te behouden.

3. Continueer het huidige beleid rondom mantelzorgondersteuning en zet extra in op mantelzorgers met een groot risico op overbelasting
Bezuinig niet op het huidige ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers. De Dienst adviseert de gemeente Cromstrijen om daarnaast, indien mogelijk, extra in te zetten op ondersteuning van mantelzorgers met een groter risico op overbelasting. Dit zijn onder andere spilzorgers, mantelzorgers van GGZ patiënten (met name mantelzorgers van dementiepatiënten), jonge mantelzorgers en mantelzorgers die zorg combineren met een baan. Dit laatste kan door bedrijven te stimuleren een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid te voeren. Door het bespreekbaar te maken wordt er misschien wel iets bereikt. Er is een gedeeld belang: werkgevers willen geen overbelaste zieke medewerkers en de gemeente heeft belang bij de inzet van mantelzorgers. De Dienst adviseert Cromstrijen om in hun gesprekken met grotere werkgevers het onderwerp mantelzorg te agenderen. Belangrijk aandachtpunt hierbij is de zichtbaarheid van het aanbod……….Dit kan bijvoorbeeld in de huisartsenpraktijk (bespreken door huisarts en flyers in wachtruimte), bij andere zorgverleners of in huis-aan-huisbladen.  

4. Zorg voor erkenning en waardering van mantelzorgers
Aandacht voor en erkenning van het belang en de waardering voor mantelzorgers door de gemeente is essentieel. Via lokale media, op de dag van de mantelzorger (10 november), bij de huisarts of het Wmo-loket kunnen mensen bewust gemaakt worden van hun rol als mantelzorger. De Dienst adviseert Cromstrijen in te zetten op bewustwording bij burgers van hun rol als mantelzorger. Ook een financiële blijk van waardering voor mantelzorgers is nodig (mantelzorgcompliment). Mantelzorgers maken vaak extra kosten als gevolg van hun mantelzorgtaken (bv. reiskosten). Een financiële blijk van waardering door de gemeente wordt door mantelzorgers erg op prijs gesteld. De Dienst adviseert Cromstrijen om ook na 2014 het geld bestemd voor het mantelzorgcompliment voor dit doeleinde te reserveren.

Bronnen

  • Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2012, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ;
  • De Klerk M. & de Boer A. (2013). Informele zorg in Nederland. Een literatuurstudie naar mantelzorg en vrijwilligerswerk in de zorg. Den Haag: SCP;
  • Nienhuis T, Doelman-van Geest H.A., Hoffmans T.E.M., Hijnekamp M.J.G., de Wit J.P. (2013). Beter voor elkaar? Een vergelijking van mantelzorg- en vrijwilligerswerkbeleid in Zuid-Holland in 2009 en 2012. Den Haag: Tympaan Instituut;
  • Peeters J, Werkman W, Francke A.L. (2012). Dementiemonitor Mantelzorg. Problemen, zorgbehoeften, zorggebruik en oordelen van mantelzorgers. Utrecht: Nivel;
  • www.werkenmantelzorg.nl

Contactinfo

  • 078 - 770 85 00
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
    Karel Lotsyweg 40

Sociale media

Volg ons op facebook of twitter

Volg ons Facebook Volg ons op Twitter

Deel deze pagina

Om deze pagina te delen via jouw eigen sociale media kanaal

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn