Adviezen Mantelzorg

Met de ontwikkelingen in het sociale domein komt het accent te liggen op eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid en het sociaal netwerk. De druk op mantelzorgers en vrijwilligers in de zorg zal oplopen. De Dienst Gezondheid & Jeugd adviseert de gemeente Giessenlanden in te zetten op deskundigheidsbevordering van professionals en het vinden en behouden van vrijwilligers in de zorg om de druk bij mantelzorgers te verlichten. Daarnaast adviseert de Dienst het huidige beleid gericht op de mantelzorgondersteuning te continueren en waar mogelijk te intensiveren.

In Giessenlanden voelt 10% van de mantelzorgers zich zwaar belast
In Giessenlanden heeft 21% van de volwassenen het afgelopen jaar mantelzorg verleent en 14% verleende intensieve of langdurige mantelzorg. Van de ongeveer 2300 mantelzorgers in Giessenlanden is 63% vrouw, de gemiddelde leeftijd is 50 jaar en 58% heeft betaald werk. Van de mantelzorgers in Giessenlanden voelt 10% zich zwaar belast (ongeveer 220 mantelzorgers).

De druk op mantelzorgers zal toenemen, het aantal mantelzorgers en vrijwilligers niet
De verwachting is dat het aantal mantelzorgers in de toekomst niet sterk zal toenemen. Wel zal de druk op de mantelzorgers toenemen als gevolg van de vergrijzing en een groter beroep op informele zorg als gevolg van de transities. Ook gemeentelijke bezuinigingen, bijvoorbeeld op het terrein van huishoudelijk hulp zorgt voor meer druk bij mantelzorgers. Overbelasting van mantelzorgers kan leiden tot situaties van ontspoorde zorg en (ouderen)mishandeling. Vrijwilligers kunnen ondersteunend zijn voor mantelzorgers. De vrijwillige inzet in de zorg is echter minimaal.

Giessenlanden zet in op ondersteuning van mantelzorgers
Giessenlanden zet in op mantelzorgondersteuning door het organiseren van informatie, advies, begeleiding, respijtzorg en emotionele- en praktische steun voor mantelzorgers. De uitvoering van mantelzorgondersteuning in Giessenlanden is in handen van Stichting Welzijn, waar ook een steunpunt mantelzorg is ondergebracht. Dit steunpunt organiseert de inzet van Vrijwillige Thuishulp, themabijeenkomsten en cursussen, en het Alzheimer Café in samenwerking met Rivas.
Het gebruik van mantelzorgondersteuning is ten opzichte van 2009 verbeterd, met name de voorzieningen rondom informatieverstrekking, advies, begeleiding en emotionele steun. In het beleid is aandacht voor de relatie tussen mantelzorg, professionele zorg en vrijwilligers. In de praktijk moet dit vaak nog vorm krijgen. In andere gemeenten, zoals bijvoorbeeld in Molenwaard, is er een interventie gericht op de ondersteuning van mantelzorgers.

Giessenlanden zet in op het versterken van de informele zorgstructuur en afstemming tussen informele en formele zorgverleners
Giessenlanden krijgt met de transities steeds meer verantwoordelijkheden in de ondersteuning aan burgers, maar wordt tegelijkertijd geconfronteerd met bezuinigingen. Het accent komt te liggen op eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid en het sociale netwerk van burgers. Om te voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken en uitvallen als gevolg van de toegenomen druk, luidt het advies van de Dienst Gezondheid & Jeugd aan Giessenlanden:

1. Zet in op deskundigheidsbevordering van zorg- en welzijnsprofessionals
Mantelzorgers komen, omdat ze voor een zieke of hulpbehoevende zorgen, in aanraking met zorg- of welzijnsprofessionals, zoals huisartsen, medewerkers van een sociaal wijkteam of medewerkers van het wmo-loket. Op dit moment maken vooral mantelzorgers, die overbelast dreigen te raken, gebruik van de ondersteuningsmogelijkheden. Mantelzorgers geven over het algemeen te laat aan dat zij hulp nodig hebben of dat het niet meer gaat. Om overbelasting te voorkomen is het wenselijk dat bovengenoemde professionals de mantelzorgers vroegtijdig in beeld hebben en dat zij mantelzorgers, die beginnen met zorgen, actief verwijzen naar ondersteuningsmogelijkheden.
De Dienst adviseert Giessenlanden om in te zetten op deskundigheidsbevordering van zorg- en welzijnsprofessionals, bij voorkeur de huisarts, met als doel het vroegtijdig signaleren van een ondersteuningsbehoefte bij mantelzorgers, het vergroten van de kennis over mantelzorg en het verruimen van bestaande mogelijkheden voor mantelzorgondersteuning. De belangrijke rol van huisartsen bij het ondersteunen van mantelzorgers kan voor de gemeente aanleiding zijn het contact met hen aan te trekken.  

2. Zorg voor voldoende vrijwilligers om mantelzorgers te ontlasten
Ondersteuning door vrijwilligers bij mantelzorgtaken kan helpen het mantelzorgen vol te houden. Het is belangrijk om duidelijk aan te geven waarop mantelzorgers wel of geen recht hebben. Als mantelzorgers weten dat er een oplossing is wanneer het teveel wordt, dan is de drempel lager en zullen naar verwachting meer mensen overgaan tot het verlenen van (structurele) mantelzorg. Ook kan respijtzorg door vrijwilligers uitkomst bieden bij het ontlasten van de mantelzorger. Daarnaast is dagbesteding voor, bijvoorbeeld, iemand met dementie, voor de betrokken mantelzorger een vorm van respijtzorg. Bovenstaande vereist voldoende goed getrainde vrijwilligers die zich willen inzetten in de zorg. De gemeente Giessenlanden kan vrijwilligerssteunpunten de opdracht geven vrijwilligers te werven die zich willen inzetten voor verzorgende taken. Dit kan bijvoorbeeld door de babyboom generatie expliciet uit te nodigen om vrijwilligerswerk te doen of door in te spelen op de ‘nieuwe vrijwilliger’. Deze zoekt vrijwilligerswerk dat bij hem/haar past, dat bijdraagt aan de eigen ontwikkeling en dat afgebakend is in de tijd. De ‘nieuwe vrijwilliger’ is niet zozeer verbonden aan een organisatie. Tenslotte adviseert de Dienst aan Giessenlanden om deskundige begeleiding en scholing voor vrijwilligers te organiseren. Dit is essentieel om vrijwilligers te behouden. Dit kan bijvoorbeeld aangeboden worden aan de grote groep vrijwilligers vanuit de kerk.

3. Continueer het huidige beleid rondom mantelzorgondersteuning en zet extra in op mantelzorgers met een groot risico op overbelasting
Bezuinig niet op het huidige ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers. De Dienst adviseert Giessenlanden om daarnaast, indien mogelijk, extra in te zetten op ondersteuning van mantelzorgers met een groter risico op overbelasting. Dit zijn onder andere spilzorgers, mantelzorgers van GGZ patiënten (met name mantelzorgers van dementiepatiënten), jonge mantelzorgers en mantelzorgers die zorg combineren met een baan.

4. Zorg voor erkenning en waardering van mantelzorgers
Aandacht voor en erkenning van het belang en de waardering voor mantelzorgers door de gemeente is essentieel. Via lokale media, op de dag van de mantelzorger (10 november), bij de huisarts of bij het wmo-loket kunnen mensen bewust gemaakt worden van hun rol als mantelzorger. De Dienst adviseert de gemeente Giessenlanden in te zetten op bewustwording bij burgers van hun rol als mantelzorger.
Ook een financiële blijk van waardering voor mantelzorgers is nodig (mantelzorgcompliment). Mantelzorgers maken vaak extra kosten als gevolg van hun mantelzorgtaken (bv. reiskosten). Een financiële blijk van waardering door de gemeente wordt ook erg op prijs gesteld door mantelzorgers. De Dienst adviseert Giessenlanden om ook na 2014 geld te verwerven voor het mantelzorgcompliment.

Bronnen

  • Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2005, GGD ZHZ;
  • Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2009, GGD ZHZ;
  • Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2012, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ;
  • De Klerk M. & de Boer A. (2013). Informele zorg in Nederland. Een literatuurstudie naar mantelzorg en vrijwilligerswerk in de zorg. Den Haag: SCP;
  • Nienhuis T, Doelman-van Geest H.A., Hoffmans T.E.M., Hijnekamp M.J.G., de Wit J.P. (2013). Beter voor elkaar? Een vergelijking van mantelzorg- en vrijwilligerswerkbeleid in Zuid-Holland in 2009 en 2012. Den Haag: Tympaan Instituut;
  • Peeters J, Werkman W, Francke A.L. (2012). Dementiemonitor Mantelzorg. Problemen, zorgbehoeften, zorggebruik en oordelen van mantelzorgers. Utrecht: Nivel;
  • www.werkenmantelzorg.nl geraadpleegd Juni 2014

Contactinfo

  • 078 - 770 85 00
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
    Karel Lotsyweg 40

Sociale media

Volg ons op facebook of twitter

Volg ons Facebook Volg ons op Twitter

Deel deze pagina

Om deze pagina te delen via jouw eigen sociale media kanaal

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn