Adviezen Mantelzorg

Met de ontwikkelingen in het sociale domein komt het accent te liggen op eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid en het sociaal netwerk. De druk op mantelzorgers en vrijwilligers in de zorg zal oplopen. De Dienst Gezondheid & Jeugd adviseert de gemeente Korendijk in te zetten op deskundigheidsbevordering van professionals én het vinden en behouden van vrijwilligers in de zorg om de druk bij mantelzorgers te verlichten. Daarnaast adviseert de Dienst het beleid gericht op de mantelzorgondersteuning te continueren en waar mogelijk te intensiveren.

In Korendijk voelt 7% van de mantelzorgers zich zwaar belast
In Korendijk heeft 20% van de volwassenen van 19 jaar en ouder het afgelopen jaar mantelzorg verleend. In zowel de Hoeksche Waard als Zuid-Holland Zuid is dat 21%. Er is daarbij een verschil aanwezig in aantallen tussen mannen en vrouwen. In Korendijk ging het om 13% van de mannen en 28% van de vrouwen. Tweederde van deze mantelzorgers heeft een betaalde werkkring. In Korendijk verleende 13% intensieve of langdurige mantelzorg. Van de mantelzorgers in Korendijk voelt 7% zich zwaar belast. In Zuid-Holland Zuid is dat 11%. 1% van de mantelzorgers geeft aan behoefte te hebben aan hulp in verband met hun werkzaamheden als mantelzorger.

De druk op mantelzorgers zal toenemen, het aantal mantelzorgers en vrijwilligers niet
De verwachting is dat het aantal mantelzorgers in de toekomst niet sterk zal toenemen. Wel zal de druk op de mantelzorgers toenemen als gevolg van de vergrijzing. De groep Korendijkers van 65 jaar en ouder zal tot 2025 groeien met 36%. De groep van 85-plussers groeit met 84%. Deze vergrijzing heeft allerlei maatschappelijke gevolgen, onder andere op het gebied van de gezondheidszorg en de ouderenzorg. Korendijk behoort in Zuid-Holland Zuid tot de gemeenten met de grootste groei van 65-plussers en grootste krimp van 0-65 jarigen.
De vergrijzing kan een groter beroep op informele zorg als gevolg van de transities veroorzaken. Ook bezuinigingen, bijvoorbeeld op het terrein van huishoudelijke hulp, zorgen voor meer druk bij mantelzorgers. Overbelasting van mantelzorgers kan leiden tot situaties van ontspoorde zorg en (ouderen)mishandeling. Vrijwilligers kunnen ondersteunend zijn voor mantelzorgers.

Korendijk zet in op ondersteuning van mantelzorgers
De uitvoering van mantelzorgondersteuning in Korendijk is met name in handen van de afdeling Mantelzorg van MEE ZHE en het Wmo-loket. MEE registreert mantelzorgers, geeft een mantelzorgblad uit en biedt mantelzorgers ondersteuning. Jaarlijks wordt de cursus De zorg de baas georganiseerd, waaraan zo’n tien personen uit de gehele Hoeksche Waard deelnemen. In deze cursus is aandacht voor informatie, advies, begeleiding, respijtzorg en emotionele- en praktische steun voor mantelzorgers. Er is een vrijwilligersvacaturebank beschikbaar voor de gehele Hoeksche Waard.

Zet in op het versterken van de informele zorgstructuur en afstemming tussen informele en formele zorgverleners
Gemeenten krijgen door de transities steeds meer verantwoordelijkheden waar het gaat om ondersteuning aan burgers, maar worden tegelijkertijd geconfronteerd met bezuinigingen. Het accent komt te liggen op eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid en het sociale netwerk. Om te voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken en uitvallen als gevolg van de toegenomen druk luidt het advies van de Dienst Gezondheid en Jeugd aan de gemeente Korendijk:

1. Zet in op deskundigheidsbevordering van zorg- en welzijnsprofessionals
Mantelzorgers komen, omdat ze voor een zieke of hulpbehoevende zorgen, in aanraking met zorg- of welzijnsprofessionals, zoals huisartsen, medewerkers van een sociaal wijkteam of medewerkers van het Wmo-loket. Op dit moment maken met name mantelzorgers die dreigen overbelast te raken gebruik van de ondersteuningsmogelijkheden. Om overbelasting te voorkomen is het wenselijk dat bovengenoemde professionals de mantelzorgers vroegtijdig in beeld hebben en mantelzorgers die beginnen met zorgen actief informeren over de beschikbare ondersteuningsmogelijkheden.
De Dienst adviseert de gemeente Korendijk om in te zetten op deskundigheidsbevordering of het aankaarten van de signalerende rol die zij kunnen vervullen van zorg- en welzijnsprofessionals (met name de huisarts) met als doel het vroegtijdig signaleren van een ondersteuningsbehoefte bij mantelzorgers. Ook is het van groot belang de kennis over mantelzorg en bestaande mogelijkheden voor mantelzorgondersteuning te vergroten.

2. Zorg voor voldoende vrijwilligers om mantelzorgers te ontlasten
Ondersteuning door vrijwilligers bij mantelzorgtaken kan helpen om het mantelzorgen vol te houden. Ook kan respijtzorg door vrijwilligers uitkomst bieden bij het ontlasten van de mantelzorger. Daarnaast is dagbesteding voor bijvoorbeeld iemand met dementie voor de betrokken mantelzorger een vorm van respijtzorg. Bovenstaande ondersteuningsvormen vereisen voldoende, goed getrainde, vrijwilligers die zich willen inzetten in de zorg. De gemeente Korendijk kan vrijwilligerssteunpunten de opdracht geven vrijwilligers te werven die zich willen inzetten voor verzorgende taken. Dit kan bijvoorbeeld door de ‘baby-boom generatie’ expliciet uit te nodigen om vrijwilligerswerk te doen, of door in te spelen op de ‘nieuwe vrijwilliger’. Deze ‘nieuwe vrijwilliger’ zoekt vrijwilligerswerk dat bij hem/haar past, dat bijdraagt aan de eigen ontwikkeling en dat afgebakend is in de tijd. De ‘nieuwe vrijwilliger’ is niet zozeer verbonden aan een organisatie. Tenslotte adviseert de Dienst de gemeente Korendijk om deskundige begeleiding en scholing voor vrijwilligers te organiseren. Dit is essentieel om vrijwilligers te behouden.

3. Continueer het huidige beleid rondom mantelzorgondersteuning en zet extra in op mantelzorgers met een groot risico op overbelasting
Bezuinig niet op het huidige ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers. De Dienst adviseert de gemeente Korendijk om daarnaast, indien mogelijk, extra in te zetten op ondersteuning van mantelzorgers met een groter risico op overbelasting. Dit zijn onder andere spilzorgers, mantelzorgers van GGZ patiënten (met name mantelzorgers van dementiepatiënten), jonge mantelzorgers en mantelzorgers die zorg combineren met een baan. Dit laatste kan door bedrijven te stimuleren een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid te voeren. De Dienst adviseert de gemeente Korendijk dit onderwerp in hun eigen personeelsbeleid te verwerken en in gesprekken met grote werkgevers het onderwerp mantelzorg te agenderen.

4. Zorg voor erkenning en waardering van mantelzorgers
Aandacht voor én erkenning van het belang en de waardering voor mantelzorgers door de gemeente is essentieel. Dit kan worden gedaan via lokale media op de dag van de mantelzorger (10 november), bij de huisarts, het Wmo-loket, kerken en verenigingen. Op deze wijze kunnen mensen bewust gemaakt worden van hun rol als mantelzorger. De Dienst adviseert de gemeente Korendijk in te zetten op bewustmaking van burgers op hun rol als mantelzorger. Ook een financiële blijk van waardering voor mantelzorgers is nodig (mantelzorgcompliment). Mantelzorgers maken vaak extra kosten als gevolg van hun mantelzorgtaken (bv. reiskosten). Ook wordt een financiële blijk van waardering door de gemeente erg op prijs gesteld door mantelzorgers. Per 1 januari 2015 worden de gemeenten verantwoordelijk voor de waardering van de mantelzorgers. De Dienst adviseert de gemeente Korendijk om ook na 2014 het geld bestemd voor het mantelzorgcompliment voor dit doel te reserveren.

Bronnen

  • PBL/CBS, gegevens bewerkt door Dienst Gezondheid & Jeugd
  • Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2012, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ;
  • De Klerk M. & de Boer A. (2013). Informele zorg in Nederland. Een literatuurstudie naar mantelzorg en vrijwilligerswerk in de zorg. Den Haag: SCP;
  • Nienhuis T, Doelman-van Geest H.A., Hoffmans T.E.M., Hijnekamp M.J.G., de Wit J.P. (2013). Beter voor elkaar? Een vergelijking van mantelzorg- en vrijwilligerswerkbeleid in Zuid-Holland in 2009 en 2012. Den Haag: Tympaan Instituut;
  • Peeters J, Werkman W, Francke A.L. (2012). Dementiemonitor Mantelzorg. Problemen, zorgbehoeften, zorggebruik en oordelen van mantelzorgers. Utrecht: Nivel;
  • www.werkenmantelzorg.nl

Contactinfo

  • 078 - 770 85 00
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
    Karel Lotsyweg 40

Sociale media

Volg ons op facebook of twitter

Volg ons Facebook Volg ons op Twitter

Deel deze pagina

Om deze pagina te delen via jouw eigen sociale media kanaal

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn