Adviezen Mantelzorg

Met de ontwikkelingen in het sociale domein komt het accent te liggen op eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid en het sociaal netwerk. De druk op mantelzorgers en vrijwilligers in de zorg zal oplopen. De Dienst Gezondheid & Jeugd adviseert de gemeente Leerdam in te zetten op deskundigheids-bevordering van professionals op het gebied van mantelzorg en het vinden en behouden van vrijwilligers in de zorg om de druk bij mantelzorgers te verlichten. Daarnaast luidt het advies aan Leerdam om het huidige beleid gericht op de mantelzorgondersteuning te continueren en waar mogelijk te intensiveren.

In Leerdam voelt 11% van de mantelzorgers zich zwaar belast
In Leerdam heeft 19% van de volwassenen het afgelopen jaar mantelzorg verleend en 12% verleende intensieve of langdurige mantelzorg. Van de bijna 3.000 mantelzorgers in Leerdam is 66% vrouw, de gemiddelde leeftijd is 51 jaar en 64% heeft betaald werk. Van de mantelzorgers in Leerdam voelt 11% zich zwaar belast (ongeveer 200 inwoners).
Het percentage mantelzorgers in Leerdam wijkt niet af van het gemiddelde in Zuid-Holland Zuid of de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden.

De druk op mantelzorgers zal toenemen
De verwachting is dat de druk op mantelzorgers zal toenemen als gevolg van de vergrijzing en een groter beroep op informele zorg. Ook gemeentelijke bezuinigingen, bijvoorbeeld op het terrein van huishoudelijk hulp, zorgen voor meer druk bij mantelzorgers. Overbelasting van mantelzorgers kan uiteindelijk leiden tot situaties van ontspoorde zorg en (ouderen-) mishandeling. Mantelzorgondersteuning is gericht op het ontlasten van mantelzorgers.

Leerdam zet in op ondersteuning van mantelzorgers
De uitvoering van mantelzorgondersteuning in Leerdam is in handen van het steunpunt mantelzorg Giessenlanden, Leerdam en Zederik van Stichting Welzijn. Het Steunpunt verzorgt onder andere informatie en advies over voorzieningen en regelingen, themabijeenkomsten en cursussen en kan vervangende zorg regelen. MEE Alblasserwaard-Vijfheerenlanden ondersteunt mantelzorgers in complexe situaties.
De gemeenten in de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden werken aan een programma op het gebied van mantelzorgers en vrijwilligers voor de gehele Alblasserwaard-Vijfheerenlanden (stand van zaken najaar 2014).

Aandacht voor het versterken van de informele zorgstructuur en afstemming tussen informele en formele zorgverleners is van belang
Om te voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken en uitvallen als gevolg van de toegenomen druk, luidt het advies van de Dienst Gezondheid & Jeugd aan de gemeente Leerdam:

1. Zet in op deskundigheidsbevordering van zorg- en welzijnsprofessionals
Mantelzorgers komen, omdat ze voor een zieke of hulpbehoevende zorgen, in aanraking met zorg- of welzijnsprofessionals, zoals huisartsen, medewerkers van een sociaal team of medewerkers van het Wmo loket. Op dit moment maken vooral mantelzorgers die overbelast zijn gebruik van de ondersteuningsmogelijkheden.
Om overbelasting te voorkomen is het wenselijk dat mantelzorgers vroegtijdig in beeld komen bij bovengenoemde professionals. Mantelzorgers die beginnen met zorgen kunnen zo al in een vroeg stadium actief worden verwezen naar ondersteuningsmogelijkheden. De gemeente Leerdam kan hiertoe inzetten op deskundigheidsbevordering van zorg- en welzijnsprofessionals.

2. Zorg voor voldoende vrijwilligers om mantelzorgers te ontlasten
Ondersteuning door vrijwilligers bij mantelzorgtaken kan helpen om het mantelzorgen vol te houden. Ook kan respijtzorg door vrijwilligers uitkomst bieden bij het ontlasten van de mantelzorger. Daarnaast is dagbesteding voor bijvoorbeeld iemand met dementie voor de betrokken mantelzorger een vorm van respijtzorg. Bovenstaande vereist voldoende goed getrainde vrijwilligers die zich willen inzetten in de zorg.
De gemeente Leerdam kan het vrijwilligersinformatiepunt van Stichting Welzijn de opdracht geven vrijwilligers te werven die zich in willen zetten voor verzorgende taken. Dit kan bijvoorbeeld door de baby-boom generatie expliciet uit te nodigen om vrijwilligerswerk te doen of door in te spelen op de ‘nieuwe vrijwilliger’. Deze zoekt vrijwilligerswerk dat bij hem/haar past, bijdraagt aan de eigen ontwikkeling en dat afgebakend is in de tijd. De ‘nieuwe vrijwilliger’ is niet zozeer verbonden aan een organisatie.
Tenslotte is het van belang dat vrijwilligers deskundige scholing en begeleiding krijgen, waardoor de kans veel groter is dat ze vrijwilliger blijven.

3. Continueer het huidige beleid rondom mantelzorgondersteuning en zet extra in op mantelzorgers met een groot risico op overbelasting
Bezuinig niet op het huidige ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers. Het advies luidt om, indien mogelijk, extra in te zetten op ondersteuning van mantelzorgers met een verhoogd risico op overbelasting. Het gaat hierbij om spilzorgers, mantelzorgers van GGZ patiënten (met name mantelzorgers van dementiepatiënten), jonge mantelzorgers en mantelzorgers die zorg combineren met een baan.
Om laatstgenoemde groep te bereiken kan de gemeente bedrijven stimuleren om een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid te voeren. De gemeente Leerdam kan, in gesprekken met grote werkgevers, het onderwerp mantelzorg agenderen.

4. Zorg voor erkenning en waardering van mantelzorgers
Aandacht voor en erkenning van het belang en de waardering voor mantelzorgers door de gemeente is essentieel. De gemeente Leerdam kan inzetten op bewustwording bij burgers van hun rol als mantelzorger. Veel mantelzorgers bestempelen zichzelf namelijk niet als zodanig. Deze bewustwording kan plaatsvinden via lokale media, wederom, zoals succesvol in 2013, op de dag van de mantelzorg (10 november), bij de huisarts of bij het Wmo-loket.
Ook een blijk van waardering voor mantelzorgers is nodig (mantelzorg-compliment). Mantelzorgers maken vaak extra kosten als gevolg van hun mantelzorg-taken (zoals reiskosten). Het advies aan de gemeente Leerdam luidt dan ook om na 2014 geld voor het mantelzorgcompliment te reserveren.

Bronnen

  • Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2012, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ;
  • De Klerk M. & de Boer A. (2013). Informele zorg in Nederland. Een literatuurstudie naar mantelzorg en vrijwilligerswerk in de zorg. Den Haag: SCP;
  • Nienhuis T, Doelman-van Geest H.A., Hoffmans T.E.M., Hijnekamp M.J.G., de Wit J.P. (2013). Beter voor elkaar? Een vergelijking van mantelzorg- en vrijwilligerswerkbeleid in Zuid-Holland in 2009 en 2012. Den Haag: Tympaan Instituut;
  • Peeters J, Werkman W, Francke A.L. (2012). Dementiemonitor Mantelzorg. Problemen, zorgbehoeften, zorggebruik en oordelen van mantelzorgers. Utrecht: Nivel;
  • www.werkenmantelzorg.nl. Geraadpleegd Juni 2014.

Contactinfo

  • 078 - 770 85 00
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
    Karel Lotsyweg 40

Sociale media

Volg ons op facebook of twitter

Volg ons Facebook Volg ons op Twitter

Deel deze pagina

Om deze pagina te delen via jouw eigen sociale media kanaal

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn