Adviezen Mentale weerbaarheid

Nog te veel jeugdigen in Leerdam ervaren psychosociale problemen. De Dienst Gezondheid & Jeugd adviseert de gemeente Leerdam het huidige beleid gericht op het bevorderen van de mentale weerbaarheid van haar inwoners te continueren en waar nodig te intensiveren.

Psychosociale problematiek onder de jeugd in Leerdam vraagt aandacht
In Leerdam heeft 7,4% van de kinderen een verhoogde kans op psychosociale problematiek. In de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden is dit 6,2% en in Zuid-Holland Zuid 6,3%. Onder de jongeren van 12-18 jaar uit Leerdam heeft 9% een verhoogde score voor psychosociale problematiek (7% in ZHZ; 6% in AV). Bijna één op de vijf jongeren heeft in de afgelopen 12 maanden wel eens serieus zelfdoding overwogen.

Pesten komt veel voor onder de jeugd
In Leerdam geeft een kwart van de jongeren op het voortgezet onderwijs aan in de afgelopen drie maanden op school wel eens te zijn gepest (18% in Zuid-Holland Zuid) en 8% heeft één of meerdere keren per week te maken met pesterijen.
In Zuid-Holland Zuid is van de leerlingen van 12-18 jaar 5% in de afgelopen drie maanden wel eens via internet gepest (het zogenaamde cyberpesten). Dit percentage verschilt nauwelijks tussen gemeenten. Daarbij zijn de volgende voorbeelden genoemd: er is opzettelijk een virus gestuurd, de mailbox is gekraakt, er is een foto online gezet met een vervelende tekst of de persoon in kwestie is online uitgescholden.
Er zijn signalen dat cyberpesten toeneemt, hierover zijn voor Leerdam en voor Zuid-Holland Zuid echter geen cijfers bekend.

Leerdam zet in op het bevorderen van de mentale weerbaarheid van de jeugd
Leerdam zet in op het bevorderen van de mentale weerbaarheid van haar jeugdige inwoners, onder andere door deelname aan het regionale uitvoeringsprogramma Mentale Weerbaarheid. Dit programma is gericht op het versterken van de mentale fitheid van de inwoners van de regio door het aanleren van vaardigheden die de zelfredzaamheid en controle van mensen vergroten.
Mentale Weerbaarheid zet in op voorlichting aan het algemene publiek over het belang van mentale fitheid en het voorkomen van een depressie. Ook biedt het programma op maat gemaakte voorlichting en training aan voor professionals en vrijwilligers, gericht op vroegsignalering van en omgaan met psychische problemen. Tot slot is er een aanbod van cursussen en trainingen voor kinderen, volwassenen en ouderen met een verhoogd risico op psychische problemen, zoals kinderen van gescheiden ouders, kinderen die gepest worden, volwassenen met een lage sociaaleconomische status en ouderen die weduwe of weduwnaar zijn geworden.

Aandacht voor het bevorderen van mentale weerbaarheid blijft van belang
De Dienst Gezondheid & Jeugd heeft een aantal adviezen over het bevorderen van mentale weerbaarheid voor de gemeente Leerdam. Deze adviezen zijn gebaseerd op de in de afgelopen jaren uitgevoerde activiteiten en maatregelen in Leerdam en kennis over de effecten van deze activiteiten en maatregelen. Een deel van de hierna genoemde activiteiten en maatregelen wordt overigens al uitgevoerd in de gemeente Leerdam.

1. Stimuleer het bevorderen van mentale weerbaarheid via het onderwijs
Basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs hebben een belangrijk aandeel in het bevorderen van de mentale weerbaarheid van hun leerlingen. Scholen kunnen hierop inzetten door:

  • het invoeren van een lesmethode gericht op het bevorderen van de mentale weerbaarheid van leerlingen;
  • het (laten) organiseren van voorlichting voor ouders over verschillende aspecten van mentale weerbaarheid, zoals sociale vaardigheden en (cyber-)pesten;
  • het verzorgen van deskundigheidsbevordering voor leerkrachten gericht op het signaleren van psychische problemen en pesten en het vervolgens bespreekbaar maken van deze problemen;
  • het opstellen van structureel beleid gericht op het bevorderen van de mentale weerbaarheid en de preventie van pesten.

Basisscholen kunnen een beroep doen op de Gezonde Schooladviseur van de Dienst Gezondheid & Jeugd voor advies om aan de slag te gaan met het thema mentale weerbaarheid. Scholen kunnen het Vignet Gezonde School op het thema sociaal-emotionele ontwikkeling verkrijgen.

Basisscholen die structureel aan gezondheid werken kunnen het vignet Gezonde School verkrijgen en zich vervolgens profileren als Gezonde School. Hiermee laat een school aan leerlingen, leerkrachten, ouders en anderen zien gezondheid belangrijk te vinden.
De meeste scholen werken al op verschillende manieren aan gezondheid. De Gezonde School verbindt losse activiteiten in een planmatige en structurele aanpak.
CBS de Bron in Numansdorp heeft in maart 2014 het Gezonde School vignet uitgereikt gekregen. Op de jaarlijks terugkerende bastadag heeft de school aandacht besteed aan het thema pesten en omgaan met elkaar. Basta betekent ‘Stop hou op’. Bij de hogere groepen staat in 2014 cyberpesten centraal. Aan de hand van foto’s en stellingen discussieerden de leerlingen over dit thema. Daarnaast is er structureel aandacht voor sociaal emotionele ontwikkeling binnen de school.


2. Zorg voor deskundigheidbevordering van professionals en vrijwilligers
Neem in de subsidievoorwaarden voor maatschappelijk werk, jongerenwerk, buurtwerk en sociaal team Leerdam-west de voorwaarde op dat deskundigheidsbevordering van professionals en vrijwilligers op het gebied van mentale weerbaarheid wordt georganiseerd. Deze deskundigheidsbevordering richt zich, afhankelijk van de doelgroep van de betreffende organisatie, op het signaleren van (cyber)pesten, psychische problemen en/of depressie. Benadruk ook in het overleg met bijvoorbeeld kerken en sportverenigingen binnen Leerdam het belang van dergelijke deskundigheids-bevorderingen.

Vanuit het programma Mentale Weerbaarheid wordt ingezet op deskundigheids-bevordering voor vrijwilligers en professionals op het gebied van het signaleren van psychische problemen. Begeleiders van beweegactiviteiten voor zowel jeugd als volwassenen krijgen regelmatig te maken met mensen die (mogelijk) psychische problemen hebben. Deze problemen kunnen de deelnemers aan beweegactiviteiten belemmeren, zowel tijdens de activiteit zelf als in het dagelijks leven. Aan de andere kant heeft bewegen een positief effect op de psychische gezondheid en daarom is het van belang dat mensen (blijven) bewegen. In een workshop, gehouden in Zwijndrecht, leerden begeleiders van beweegactiviteiten hoe ze psychische problemen kunnen signaleren bij mensen die ze begeleiden en hoe ze, indien nodig, kunnen doorverwijzen naar professionele hulp.


3. Zorg voor erkende cursussen en trainingen voor hoogrisico groepen
Zorg voor de uitvoering van erkende cursussen en trainingen gericht op het bevorderen van de mentale weerbaarheid van jeugdige inwoners van Leerdam. Wij adviseren de gemeente om eisen te stellen aan de effectiviteit van cursussen en trainingen die worden uitgevoerd door organisaties met wie zij een subsidie relatie onderhoudt.
Zorg dat er een aanbod blijft bestaan voor jeugdigen met een verhoogd risico op psychische problematiek, zoals kinderen van gescheiden ouders en kinderen die gepest worden. Voor beide groepen is er nu een aanbod in Leerdam, namelijk Dappere Dino’s voor kinderen van gescheiden ouders en Plezier op School voor kinderen die gepest worden.

Plezier op School is een cursus voor aanstaande brugklassers die op de basisschool moeite hebben met het maken van vriendjes, gepest worden of angstig zijn in het sociale contact. In de tweedaagse cursus leren jongeren opkomen voor zichzelf en omgaan met anderen. Tijdens de cursus worden jongeren voorbereid op het voortgezet onderwijs. De cursus vindt plaats binnen het kader van het uitvoeringsprogramma Mentale Weerbaarheid en wordt dus gefinancierd door de gemeenten in de regio Zuid-Holland Zuid. Kinderen uit de gehele regio kunnen zich aanmelden voor deze cursus.
Uit onderzoek blijkt dat kinderen die deelnamen aan "Plezier op school" na afloop minder sociale problemen hebben, minder sociaal angstig zijn en minder gepest worden dan kinderen die niet deelnamen aan deze cursus. Deelnemende kinderen bleken ook meer vriendschappen te hebben en over betere sociale vaardigheden te beschikken dan niet-deelnemende kinderen.


Bronnen

  • Meijer, S. (RIVM), Schoemaker, C. (RIVM). Psychisch functioneren van jeugd samengevat. In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheidstoestand\Functioneren en kwaliteit van leven\Psychisch functioneren\Psychisch functioneren jeugd, 23 september 2008.
  • Monitor Jeugdgezondheidszorg 2008 – 2009, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ.
  • Monitor Jeugdgezondheidszorg 2009 – 2010, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ.
  • Monitor Jeugdgezondheidszorg 2010 – 2011, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ.
  • Monitor Jeugdgezondheidszorg 2011 – 2012, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ.
  • Monitor Jeugdgezondheidszorg 2012 – 2013, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ.
  • Jeugdgezondheidsmonitor 2011, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ.

Contactinfo

  • 078 - 770 85 00
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
    Karel Lotsyweg 40

Sociale media

Volg ons op facebook of twitter

Volg ons Facebook Volg ons op Twitter

Deel deze pagina

Om deze pagina te delen via jouw eigen sociale media kanaal

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn