Adviezen Mantelzorg

Met de ontwikkelingen in het sociale domein komt het accent te liggen op eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid en het sociaal netwerk. De druk op mantelzorgers en vrijwilligers in de zorg zal oplopen. De Dienst Gezondheid & Jeugd adviseert de gemeente Zwijndrecht in te zetten op deskundigheidsbevordering van professionals en het vinden en behouden van vrijwilligers in de zorg om de druk op mantelzorgers te verlichten. Daarnaast luidt het advies aan Zwijndrecht om het huidige beleid gericht op mantelzorgondersteuning te continueren en waar mogelijk te intensiveren.

In Zwijndrecht voelt 17% van de mantelzorgers zich zwaar belast
In Zwijndrecht heeft 22% van de volwassenen het afgelopen jaar mantelzorg verleend en 14% verleende intensieve of langdurige mantelzorg. Van de mantelzorgers in Zwijndrecht is 63% vrouw, de gemiddelde leeftijd is 52 jaar en 60% heeft betaald werk. Van de mantelzorgers in Zwijndrecht voelt 17% zich zwaar belast.

De druk op mantelzorgers zal toenemen, het aantal mantelzorgers en vrijwilligers niet
De verwachting is dat het aantal mantelzorgers in de toekomst niet sterk zal toenemen. Wel zal de druk op mantelzorgers toenemen als gevolg van de vergrijzing en een groter beroep op informele zorg. Ook gemeentelijke bezuinigingen, bijvoorbeeld op het terrein van huishoudelijk hulp, zorgen voor meer druk bij mantelzorgers. Overbelasting van mantelzorgers kan leiden tot situaties van ontspoorde zorg en (ouderen-)mishandeling. Vrijwilligers kunnen ondersteunend zijn voor mantelzorgers, maar de huidige vrijwillige inzet in de zorg is minimaal.

Zwijndrecht zet in op ondersteuning van mantelzorgers
Het Wmo beleidsplan Drechtsteden 2015-2018, Zwijndrecht en het Vivera werkplan 2014-2015 vormen de (beleids-) kaders voor de mantelzorgondersteuning in de gemeente Zwijndrecht. De uitvoering van mantelzorgondersteuning in Zwijndrecht is in handen van de afdeling mantelzorg- en vrijwilligersondersteuning van MEE Drechtsteden. Zij biedt informatie, advies en ondersteuning aan mantelzorgers in Zwijndrecht. Op verzoek van de gemeente brengt MEE in kaart welke groepen extra risico lopen op overbelasting binnen de totale groep mantelzorgers in Zwijndrecht. Daarnaast wordt bij ondersteuning zoveel mogelijk aangesloten bij de wensen van mantelzorgers zelf. Dit leidt bijvoorbeeld tot het organiseren van een mantelzorgsalon.

Aandacht voor het versterken van de informele zorgstructuur en afstemming tussen informele en formele zorgverleners is van belang
De gemeente Zwijndrecht krijgt steeds meer verantwoordelijkheden waar het gaat om ondersteuning aan burgers. Het accent komt te liggen op de eigen kracht van inwoners, eigen verantwoordelijkheid en het benutten van het sociale netwerk. Om te voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken en uitvallen als gevolg van toegenomen druk luidt het advies van de Dienst Gezondheid & Jeugd aan Zwijndrecht:

1. Zet in op deskundigheidsbevordering van zorg- en welzijnsprofessionals
Mantelzorgers komen, omdat ze voor een zieke of hulpbehoevende zorgen, in aanraking met zorg- of welzijnsprofessionals, zoals huisartsen, medewerkers van een sociaal wijkteam of medewerkers van het Wmo loket. Op dit moment maken vooral mantelzorgers die overbelast zijn gebruik van de ondersteuningsmogelijkheden.
Om overbelasting te voorkomen is het wenselijk dat mantelzorgers vroegtijdig in beeld komen bij bovengenoemde professionals, zodat mantelzorgers die beginnen met zorgen al in een vroeg stadium actief worden verwezen naar ondersteuningsmogelijkheden.
De gemeente Zwijndrecht zet hierop in door verschillende acties op het terrein van deskundigheidsbevordering van zorg- en welzijnsprofessionals (uitgevoerd door MEE Drechtsteden).

2. Zorg voor voldoende vrijwilligers om mantelzorgers te ontlasten
Ondersteuning door vrijwilligers bij mantelzorgtaken kan helpen het mantelzorgen vol te houden. Ook kan respijtzorg door vrijwilligers uitkomst bieden bij het ontlasten van de mantelzorger. Daarnaast is dagbesteding voor bijvoorbeeld iemand met dementie voor de betrokken mantelzorger een vorm van respijtzorg.
Dit vereist voldoende goed getrainde vrijwilligers die zich willen inzetten in de zorg. In Zwijndrecht worden vrijwilligers die zich in willen zetten voor verzorgende taken onder andere geworven via het digitaal platform ‘Zwijndrechtvoorelkaar’ en heeft de Stichting Welzijn Ouderen Zwijndrecht een fysiek netwerk van vrijwillige hulpverleners.
De gemeente kan via deze netwerken expliciet de baby-boom generatie uitnodigen vrijwilligerswerk te doen. Daarnaast kan de gemeente inspelen op de ‘nieuwe vrijwilliger’. Deze zoekt vrijwilligerswerk dat bij hem/haar past, dat bijdraagt aan de eigen ontwikkeling en dat afgebakend is in de tijd. De ‘nieuwe vrijwilliger’ is niet zozeer verbonden aan een organisatie. Tenslotte is het van belang dat vrijwilligers deskundige scholing en begeleiding krijgen, waardoor de kans veel groter is dat ze vrijwilliger blijven.

3. Continueer het huidige beleid rondom mantelzorgondersteuning en zet extra in op mantelzorgers met een groot risico op overbelasting
Bezuinig niet op het huidige ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers. Het advies luidt om daarnaast indien mogelijk, extra in te zetten op ondersteuning van mantelzorgers met een groot risico op overbelasting. Het gaat hierbij om spilzorgers, mantelzorgers van GGZ patiënten (met name mantelzorgers van dementiepatiënten), jonge mantelzorgers en mantelzorgers die zorg combineren met een baan. Om de laatstgenoemde groep te bereiken kan de gemeente bedrijven stimuleren om een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid te voeren. De gemeente Zwijndrecht kan, in gesprekken met grote werkgevers, het onderwerp mantelzorg te agenderen..

4. Zorg voor erkenning en waardering van mantelzorgers
Aandacht voor en erkenning van het belang en de waardering voor mantelzorgers door de gemeente is essentieel. De gemeente Zwijndrecht kan inzetten op bewustwording bij burgers van hun rol als mantelzorger. Veel mantelzorgers bestempelen zichzelf namelijk niet als zodanig. Deze bewustwording kan plaatsvinden via lokale media, op de dag van de mantelzorger (10 november), bij de huisarts of bij het Wmo loket.
Ook een financiële blijk van waardering voor mantelzorgers is nodig (mantelzorg-compliment). Mantelzorgers maken vaak extra kosten als gevolg van hun mantelzorgtaken (zoals reiskosten). De gemeente Zwijndrecht zal ook na 2015 geld reserveren voor het mantelzorgcompliment.

Bronnen

  • Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2012, Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ;
  • De Klerk M. & de Boer A. (2013). Informele zorg in Nederland. Een literatuurstudie naar mantelzorg en vrijwilligerswerk in de zorg. Den Haag: SCP;
  • Nienhuis T, Doelman-van Geest H.A., Hoffmans T.E.M., Hijnekamp M.J.G., de Wit J.P. (2013). Beter voor elkaar? Een vergelijking van mantelzorg- en vrijwilligerswerkbeleid in Zuid-Holland in 2009 en 2012. Den Haag: Tympaan Instituut;
  • Peeters J, Werkman W, Francke A.L. (2012). Dementiemonitor Mantelzorg. Problemen, zorgbehoeften, zorggebruik en oordelen van mantelzorgers. Utrecht: Nivel;
  • www.werkenmantelzorg.nl geraadpleegd Juni 2014.

Contactinfo

  • 078 - 770 85 00
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
    Karel Lotsyweg 40

Sociale media

Volg ons op facebook of twitter

Volg ons Facebook Volg ons op Twitter

Deel deze pagina

Om deze pagina te delen via jouw eigen sociale media kanaal

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn