Omvang Kindermishandeling

Het vermoeden is dat de werkelijke cijfers veel hoger zijn dan tot nu toe bekend is. In de regio Zuid Holland Zuid is er een hogere score van het aantal meldingen kindermishandeling in vergelijking met landelijke cijfers. Hoogst waarschijnlijk is dit het gevolg van de gehanteerde meldingsmethodiek Kindspoor.

De gezondheidsraad spreekt in 2011 voorzichtig van ruim 100.000 kinderen in Nederland die te maken hebben met mishandeling.
Het Nederlands Jeugd Instituut (NJI) publiceert in 2011 op basis van het tweede onderzoek “Nationale prevalentiestudie mishandeling 2010” dat  ruim 118.000 kinderen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar te maken hebben met kindermishandeling. Vergeleken met de resultaten van de eerste 'Nationale prevalentiestudie mishandeling in 2005 is er sprake van een stijging van het aantal kinderen en jongeren dat wordt mishandeld.
In 2005 ging het nog om ruim 107.000 kinderen en jongeren. De grootste stijging is te zien in het aantal kinderen dat slachtoffer is van emotionele verwaarlozing. In 2005 ging het daarbij om ruim 24 procent van de gevallen en in 2010 om 36 procent van de gevallen.

De risicofactoren op kindermishandeling
Het risico op kindermishandeling is ruim acht keer groter in gezinnen met zeer laag opgeleide ouders en vijf keer groter wanneer beide ouders werkloos zijn. Daarnaast is het risico op kindermishandeling groter bij eenoudergezinnen, gezinnen met drie of meer kinderen en stiefgezinnen. Ook een allochtone achtergrond laat een verhoogd risico zien. Voor gezinnen van Marokkaanse, Turkse, Surinaamse, of Antilliaanse afkomst valt dit echter weg, als rekening wordt gehouden met het gemiddeld lagere opleidingsniveau. Voor gezinnen uit landen die op een vluchtelingstatus duiden, blijft dit verhoogd risico bestaan. Mogelijk spelen trauma's in deze gezinnen daarbij een belangrijke rol.

De relatie tussen kindermishandeling en gezondheid
Gevolgen van kindermishandeling variëren van uiteenlopende soorten fysiek letsel tot problemen op psychisch vlak. Deels zijn ze direct merkbaar, maar regelmatig blijkt de schade pas later, bijvoorbeeld in de adolescentie of op volwassen leeftijd. Volwassenen die in hun kindertijd zijn mishandeld, hebben een verhoogde kans op (langdurige) psychische problemen en stoornissen, zoals stemmings- of angststoornissen, persoonlijkheidsstoornissen en verslavingsproblemen. Ook zijn er duidelijke aanwijzingen dat kindermishandeling op latere leeftijd de kans op somatische aandoeningen als obesitas en astma verhoogt.
Ook kinderen die getuige zijn geweest van geweld in de thuissituatie, kunnen verschillende problemen ontwikkelen. Ze kunnen last krijgen van problemen als depressie, plotselinge gedragsverandering, terugtrekken, concentratieverlies, baldadigheid, angst en boosheid. Kinderen die getuige zijn van huiselijk geweld hebben een aanzienlijke kans later zelf slachtoffer of pleger van huiselijk geweld te worden.

Aantal landelijke meldingen kindermishandeling bij het AMK sterk gestegen sinds 2009
In 2011 is er een voortgaande stijging ten opzichte van het jaar 2010 en 2009. In 2010 is er sprake van 29.340 gemelde kinderen.
Tussen 2011 en 2012 stabiliseert het aantal gemelde mishandelde kinderen. In 2011 betreft het ruim 31.500 kinderen en in 2012 bijna 31.700 kinderen (0,91% van alle kinderen).
Aangezien een deel van de onderzoeken bij het AMK gaat over meerdere kinderen in één onderzoek, is het aantal kinderen dat wordt gemeld ook aanzienlijk hoger dan het aantal onderzoeken. In 2012 vonden er 19.400 onderzoeken plaats voor bijna 31.700 kinderen. Vanaf 2015 wordt door het CBS het aantal meldingen bij de Veilig Thuis organisaties gemonitord. Er is echter een groot verschil in interpretatie tussen de verschillende Veilig Thuis organisaties, waardoor het CBS (nog) geen landelijke totalen presenteert voor kindermishandeling en huiselijk geweld.

Meer meldingen kindermishandeling bij het Advies en Meldpunt Kindermishandeling in de regio Zuid Holland Zuid
Het databoek Kinderen in Tel uit 2014 laat, aan de hand van elf indicatoren op basis van het VN-Kinderrechtenverdrag, zien welke ontwikkelingen er zijn op landelijk, provinciaal en gemeentelijke niveau. Een van de indicatoren is kindermishandeling. De bron voor het databoek Kinderen in Tel zijn de meldingen bij het Advies en Meldpunt Kindermishandeling (AMK).
In de regio ZHZ zijn meer meldingen van kindermishandeling bij het AMK in vergelijking met andere regio’s.
Dit komt hoogst waarschijnlijk door de gehanteerde meldingsmethode het kindspoor. Sinds de invoering van deze meldingsmethodiek in de regio ZHZ is er een forse toename van kindspoor meldingen.

Verdiepend onderzoek in verband met hoge AMK meldingen in de regio ZHZ
Voor het bieden van een gefundeerde verklaring voor het hoge aantal meldingen is verdiepend onderzoek gedaan naar het meldingsgedrag, de samenwerkingsafspraken en de mogelijke effecten van de methodiek kinderspoor.

Uit dit verdiepend onderzoek wordt onderstaande geconcludeerd:

  • De verwerking van politiemeldingen is van grote invloed op het percentage gemelde kinderen. Doordat in de AMK regio ZHZ (bijna) alle politiemeldingen, dus zowel de Kindspoormeldingen als de overige politiemeldingen, automatisch bij het AMK worden gemeld is het percentage gemelde kinderen in veel gemeenten van de regio relatief hoog, met name in gemeenten met een hogere mate van stedelijkheid.
  • Wat betreft verschillen in percentages gemelde kinderen binnen de AMK regio ZHZ lijkt vooral de mate van stedelijkheid van een gemeente tot gevolg te hebben dat er meer of juist minder gemeld wordt in sommige gemeenten: hoe stedelijker een gemeente hoe hoger het percentage gemelde kinderen in een gemeente is.
  • Er zijn wel afspraken met meldende organisaties, maar de bijdrage aan het aantal meldingen van organisaties anders dan de politie is zo klein dat dit niet voldoende invloed heeft gehad op het percentage gemelde kinderen om daaruit (een gedeelte van) de verschillen tussen gemeenten in percentage gemelde kinderen te kunnen verklaren.

Landelijk uniforme registratie (vermoedens van) kindermishandeling
Voor een betere weergave van de cijfers voor (vermoedens van) kindermishandeling in Nederland is het wenselijk dat er een uniforme registratie komt van (vermoedens van) kindermishandeling. Hierover heeft het CBS afspraken gemaakt met de Veilig Thuis organisaties. Echter, daarbij moeten ook de cijfers uit registraties van andere (hulp)instellingen die zich met (de aanpak van) kindermishandeling bezighouden niet worden vergeten. Alleen wanneer bij de presentatie van cijfers voor de prevalentie van kindermishandeling in Nederland ook rekening wordt gehouden met deze factoren, en dus wordt gezorgd voor een eenduidige totstandkoming van de percentages, kan men de cijfers van gemeenten in Nederland onderling met elkaar vergelijken.

Regionale cijfers meldingen van Kindermishandeling
In de regio ZHZ is er tussen 2008 en 2012 een toename van 50% van het aantal AMK meldingen. In 2008 was er sprake van 1051 meldingen en in 2012 waren 1587 meldingen. . De stijging van het aantal meldingen heeft zich na 2012 verder doorgezet. In 2015 zijn er bij de opvolger van het AMK 2005 meldingen gedaan. Ten opzichte van 2008 is dit bijna een verdubbeling.

Invoering van de meldcode vraagt handelingsbekwaamheid van de professional
De meldcode huiselijk geweld/kindermishandeling is een stappenplan voor professionals dat richting geeft aan hoe te handelen als er vermoedens zijn van mishandeling. Een belangrijke stap in de meldcode is het doen van consultatie bij Veilig Thuis. Onderdeel van de consultatie is het doen van een risico inschatting. Hierbij wordt onderzocht of er melding bij Veilig Thuis moet plaatsvinden of dat de hulp (vooralsnog) in het vrijwillig kader plaats kan vinden.

Bronnen

laatst herzien: november 2016

Contactinfo

  • 078 - 770 85 00
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
    Karel Lotsyweg 40

Sociale media

Volg ons op facebook of twitter

Volg ons Facebook Volg ons op Twitter

Deel deze pagina

Om deze pagina te delen via jouw eigen sociale media kanaal

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn