Omvang Mantelzorg

In Zuid-Holland Zuid verleent 21% van de volwassenen mantelzorg, 6% ontvangt mantelzorg. Van de mantelzorgers in de regio voelt 11% zich belast.

Hoeveel mensen verlenen mantelzorg?
In Zuid-Holland Zuid geeft 21% van de volwassenen mantelzorg.
In Nederland verleende 18% van de volwassen in 2012 mantelzorg, 12% verleent intensieve of langdurige mantelzorg. Mantelzorgers bieden meestal hulp aan een ouder of schoonouder. Op de tweede plaats staat zorg voor een partner. Vervolgens komt de zorg voor  een (stief/pleeg)kind of een ander familielid.

In de regio Zuid-Holland Zuid heeft 21% van de volwassenen het afgelopen jaar mantelzorg verleend, 15% geeft op het moment van het onderzoek mantelzorg en 14% geeft intensieve of langdurige mantelzorg. In Zuid-Holland Zuid wordt meer intensive of langdurige mantelzorg dan in Nederland. Er wordt in de plattelands gemeenten van Zuid-Holland Zuid evenveel mantelzorg verleend als in de stedelijke gemeenten.

In Zuid-Holland Zuid ontvangt 6% van de volwassenen mantelzorg
In Zuid-Holland Zuid heeft 6% van de volwassenen het afgelopen jaar mantelzorg ontvangen. In Hardinxveld-Giessendam ontvangen de meeste mensen mantelzorg (10%).
Veel mensen vinden het moeilijk om toe te geven dat ze hulp nodig hebben (vraagverlegenheid), met name ouderen. De meerderheid van de ouderen verkiest professionele hulp boven mantelzorg. Ouderen willen vooral een plezierige band met hun kinderen en willen geen structureel beroep op hen doen voor ondersteuning en zorg. Mensen die al informele zorg ontvangen van familie of vrienden geven aan niet nog meer hulp van hen te willen en rekening te houden met de drukke levens van anderen. Tegelijkertijd vindt driekwart van de mensen die informele zorg ontvangt het wel prettig om door hun sociale netwerk geholpen te worden.

Het aantal mantelzorgers is in de afgelopen vier jaar met twee procent gestegen
Sinds 2009 is het percentage mantelzorgers in Zuid-Holland Zuid met 2% toegenomen, van 19% in 2009 naar 21% in 2012.
In 2009 verleende 19% van de volwassenen, tijdens het jaar voor het onderzoek, mantelzorg. Op het moment van het onderzoek gaf 14% mantelzorg. In 2005 verleende 12% van de volwassenen, tijdens het jaar voordat het onderzoek plaatsvond, mantelzorg.

Het aantal mantelzorgers zal in de toekomst toenemen, en tegelijk zal de druk op mantelzorger groter worden
De verwachting is dat in 2040 in Nederland 20% van de inwoners mantelzorg zal verlenen. Van deze mantelzorgers zal 9% 55 jaar of ouder zijn en 11% jonger dan 55 jaar.

De druk op mantelzorg zal toenemen in de toekomst. Door de geplande hervormingen in de langdurige zorg en de focus op meer informele zorg moeten huidige mantelzorgers meer doen en is er behoefte aan nieuwe mantelzorgers. Daarnaast zullen steeds meer mensen op steeds jongere leeftijd chronische aandoeningen krijgen en daarmee langer afhankelijk zijn van (mantel)zorg. Een betere verdeling van zorg tussen mantelzorgers, vrijwilligers en professionals kan deze belasting verminderen. Voorwaarde is dan wel dat de samenwerking tussen mantelzorgers en zorgprofessionals goed loopt. Dit is volgens mantelzorgers nog niet altijd het geval. Er is weinig bekend over hoe professionals denken over de samenwerking en afstemming met mantelzorgers en vrijwilligers.

Mantelzorg geven is niet afhankelijk van het hebben van een betaalde baan
Van de volwassenen in Zuid-Holland Zuid met een betaalde baan, geeft 20% aan het afgelopen jaar mantelzorg te hebben verleend. Van de volwassenen zonder betaald werk heeft 23% het afgelopen jaar mantelzorg verleend. Er zijn in Zuid-Holland Zuid geen verschillen in mantelzorg geven tussen mensen met en zonder een betaalde baan. Er zijn ook geen subregionale verschillen.

In Nederland werkt een vijfde van de werkende mantelzorgers minder uren dan gewenst en heeft een vijfde van de mantelzorgers te maken met inkomensderving, doordat zij minder kunnen werken. Van de werkende mantelzorgers maakt 14% gebruik van verlofregelingen. De behoeften van werkende mantelzorgers liggen meer op het terrein van flexibiliteit op de werkvloer dan in mogelijkheden tot verlof.

Geen verschillen in opleiding bij het verlenen van mantelzorg
In Zuid-Holland Zuid zijn er geen verschillen in opleidingsniveau als het gaat om het verlenen van mantelzorg: 20% van de laag opgeleiden, 22% van de middelbaar opgeleiden en 22% van de hoog opgeleiden verleent mantelzorg.

In Zuid-Holland Zuid voelt 11% van de mantelzorgers zich zwaar belast
In Nederland voelt 14% van de mantelzorgers zich zwaar belast, in Zuid-Holland Zuid is dit 11%.

Overbelasting van de mantelzorger heeft negatieve gevolgen voor de zorgontvanger en voor de mantelzorger zelf. Overbelasting kan leiden tot (1) mogelijk ontspoord gedrag (zoals mishandeling), (2) tijdsproblemen (zoals geen tijd meer voor eigen huishouden), (3) financiële belasting (zoals extra reiskosten) en (4) sociaal isolement.

In de provincie Zuid-Holland merkt iets meer dan de helft van de mantelzorgers dat er een groter beroep op hen wordt gedaan omdat er minder uren begeleiding, ondersteuning of zorg geïndiceerd worden. Meer dan 90% van de mantelzorgers denkt niet meer tijd aan de zorg kunnen besteden. Daarbij maken negen van de tien mantelzorgers zich (enigszins) zorgen of ze de zorg emotioneel en lichamelijk kunnen volhouden.

Mantelzorg verlenen kan negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid van de mantelzorgers
Het verlenen van mantelzorg kan nadelige gevolgen hebben voor de gezondheid van de mantelzorgers. In Nederland vindt één op de vijf mantelzorgers dat zijn gezondheid is verslechterd door het geven van mantelzorg. Mantelzorgers die intensieve mantelzorg verlenen of complexe zorg bieden, die zorgen voor iemand met ernstige gedragsproblemen of hun partner, lopen het grootste risico dat hun gezondheid achteruitgaat. Extra kwetsbaar blijken ook alleenstaande mantelzorgers, wellicht omdat het hen ontbreekt aan iemand die hen emotioneel kan steunen. Mantelzorgers die sterker zijn belast door het geven van mantelzorg ervaren eveneens vaker een achteruitgang in gezondheid. Belaste mantelzorgers ervaren dat de zorg teveel op hun schouders rust, dat hun zelfstandigheid in de knel raakt,en dat de zorgverlening ten koste gaat van hun gezondheid en conflicten oplevert op het werk of in de thuissituatie.

Over het algemeen komen milde depressies meer voor bij mantelzorgers, in vergelijking met de algemene bevolking. Daarnaast hebben mantelzorgers vaker een psychische stoornis dan mensen die geen mantelzorg verlenen. In Zuid-Holland Zuid is het risico op het ontwikkelen van angst- en depressie niet groter onder mantelzorgers dan onder volwassenen die geen mantelzorg verlenen.

Geen tijd is een veel genoemde reden om geen mantelzorg te verlenen
In Nederland is ‘er is al hulp van anderen’ de belangrijkste reden om geen mantelzorg te verlenen. Ook ‘reisafstand’ kan een reden zijn, of ‘teveel andere verplichtingen’. In Dordrecht zijn de meest genoemde redenen om geen mantelzorg te verlenen ‘geen tijd’, ‘gezondheid’ en ‘zorgen is een taak voor professionals’.

Mantelzorgers hebben vooral behoefte aan hulp en praktische of emotionele steun
Mantelzorgers in de regio Zuid-Holland Zuid hebben vooral behoefte aan hulp, praktische of emotionele steun in verband met hun werkzaamheden als mantelzorger. Daarnaast hebben ze behoefte aan informatie en advies en vervanging in verband met vrije dagen en vakantie. De behoefte aan ontspannende activiteiten is wel degelijk aanwezig, maar mantelzorgers komen vaak niet toe aan dergelijke activiteiten. Er is weinig behoefte aan belangenbehartiging.
Mantelzorgen bemoeilijkt het onderhouden van sociale contacten. Vooral contacten met vrienden/kennissen komen onder druk te staan. Twee derde van de mantelzorgers in Zuid-Holland maakt gebruik van computer/tablet/smartphone voor het onderhouden van hun contacten.

Mantelzorgers zijn niet goed op de hoogte van de ondersteuningsmogelijkheden
In provincie Zuid-Holland zijn mantelzorgers niet goed geïnformeerd over veranderingen in de wet- en regelgeving: 28% van de mantelzorgers geeft aan goed op de hoogte te zijn van de veranderingen in AWBZ en Wmo, 68% is enigszins op de hoogte en 10% heeft nog niets vernomen van de wijzigingen. Mantelzorgers willen graag via gemeenten/steunpunt mantelzorg (59%), lokale huis-aan-huisbladen (39%) of huidige hulp- of zorgaanbieder (38%) geïnformeerd worden over veranderingen in de wet- en regelgeving.In de Drechtsteden is de bekendheid met mantelzorgondersteuning onder mantelzorgers gedaald van 77% in 2009 naar 63% in 2013. In 2013 is 1% van de volwassenen in de Drechtsteden spilzorger. In 2009 was dit ook zo. Driekwart van de spilzorgers is bekend met mantelzorgondersteuning.

Bronnen

Laatst herzien: 10-10-2016

Contactinfo

  • 078 - 770 85 00
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
    Karel Lotsyweg 40

Sociale media

Volg ons op facebook of twitter

Volg ons Facebook Volg ons op Twitter

Deel deze pagina

Om deze pagina te delen via jouw eigen sociale media kanaal

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn