Omvang Zorg en Jeugd

De basisvoorzieningen kunnen een belangrijke rol spelen om preventie van problemen rondom opvoeding, gedrag en ontwikkeling onder kinderen en jeugdigen te versterken. Binnen deze potentiële vindplaatsen zijn de meeste kinderen in beeld en is het bereik hoog.

Bijna ieder kind gaat naar school
In schooljaar 2011-2012 ging 98% van de 4- tot 12-jarigen in Nederland naar school. Ongeveer 95% van de 12- tot 18-jarigen ging naar school. Van de 18- tot 25-jarigen volgde 58% onderwijs.

Het aandeel kinderen in Zuid-Holland Zuid dat onderwijs volgt is vergelijkbaar met het landelijk beeld.

Meer dan de helft van de 0 tot 4 jarigen gaat naar de kinderopvang
In heel Nederland gingen in 2013 638.000 kinderen naar de kinderopvang. Dit aantal omvat zowel de dagopvang en gastouderopvang voor 0- tot 4-jarigen als de buitenschoolse opvang en gastouderopvang voor 4- tot 12-jarigen. Tussen 2010 en 2013 is er een afname van 11% in het gebruik van kinderopvang. Het aandeel kinderen van 0 tot 4 jaar dat gebruik maakt van de formele kinderopvang was in 2013 43%; het gebruik van kinderopvang onder alle 4- tot 12-jarigen in Nederland was in 2013 19%.

In de gemeentes Dordrecht, Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht ( zijn de enige gemeenten in de regio ZHZ waar de peutermonitor wordt uitgezet onder 2-jarigen) ging in 2012 43% van de 2-jarigen naar de dagopvang, 21% ging naar een peuterspeelzaal en 6% ging naar een gastouder.

Het bereik van de JGZ is hoog
In 2012 werd 89% van de zuigelingen zes of meer keer gezien. Van alle peuters van twee jaar werd 97% minimaal één keer gezien en van de 3-jarige peuters was dit 77%. Deze cijfers geven een indicatie voor het bereik van de JGZ in de regio Zuid-Holland Zuid; ze zijn afkomstig van Rivas Zorggroep die een deel van de uitvoering van de JGZ in de regio Zuid-Holland Zuid bedient.

De JGZ gebruikt bij de periodieke gezondheidsonderzoeken voor kinderen van groep 2 en 7 op het primair onderwijs en leerlingen in het voortgezet onderwijs vragenlijsten die in samenwerking met de Dienst Gezondheid & Jeugd worden ontwikkeld. De respons op deze vragenlijsten geeft een indicatie van het bereik van de JGZ. De respons op de JGZ vragenlijsten is hoog. In het schooljaar 2012-2013 was de respons in groep 2 96%, in groep 7 93%, en in klas 2 van het voortgezet onderwijs 91%. Hoe ouder de kinderen of jongeren worden, hoe lager de respons lijkt te worden.

In groep 2 de meeste doorverwijzingen
In schooljaar 2012-2013 zijn er door de uitvoerend organisaties Rivas en Careyn in groep 2 in totaal 5397 periodieke gezondheidsonderzoeken gedaan. In groep 7 waren dit er 5590 en in klas 2 van het voortgezet onderwijs waren dit er 5374.

In figuur 1 staat per groep (primair onderwijs groep 2 en groep 7), klas (voortgezet onderwijs klas 2) en voor het totaal aantal periodieke gezondheidsonderzoeken (PGO's) het aantal kinderen weergegeven dat:

  • doorverwezen is naar de eigen dienstverlening (d.i. Controle JGZ);
  • een medische verwijzing heeft gekregen;
  • doorverwezen is naar een hulpverlener of ondersteuner;
  • al onder behandeling is.

In groep 2 worden de meeste kinderen doorverwezen.

Figuur 1: Aantal doorverwijzingen per groep in schooljaar 2012-2013 (Bron: Jeugdgezondheidszorg 2012-2013)

ZorgJeugd omvang figuur1

In onderstaande tabel is te zien dat kinderen uit groep 2 voor alle typen doorverwijzingen het meest vaak verwezen worden (28% naar eigen dienstverlening ten opzichte van 16% totaal; 8% medische verwijzingen ten opzichte van 4% totaal; 25% naar hulpverlener of ondersteuner ten opzichte van 19% totaal.

Tabel 1: Aantal PGO’s en doorverwijzingen per groep in schooljaar 2012-2013 (Bron: Jeugdgezondheidszorg)

  Groep 2 Groep 7 Klas  2 Totaal
aantal PGO's 5397 5590 5374 16361
geen verwijzing naar eigen dienstverlening 3875 4915 4893 13683
aantal doorverwezen naar eigen dienstverlening 1522  675  481 2678
% doorverwezen naar eigen dienstverlening 28%   12%  9% 16,4% 
geen verwijzing naar 'medisch' 4958  5483  5227 15668 
aantal doorverwezen naar 'medisch' 439  107 147 693 
% doorverwezen naar 'medisch' 8% 2% 3%  4%
geen verwijzing naar 'hulpverlener/ondersteuner' 3974 4833 4426  13233 
aantal doorverwezen naar ''hulpverlener/ondersteuner' 1423   757  948 3128 
% doorverwezen naar 'hulpverlener/ondersteuner' 26% 14%  18%  19%

In de Drechtsteden de meeste vragen en zorgen over opvoeding, gedrag en ontwikkeling 
In de regio Zuid-Holland Zuid heeft 38% van de mensen tussen de 19- tot en met 64 jaar kinderen die jonger dan 18 jaar oud zijn; tussen de subregio’s is er geen variatie in dit aandeel.
Ongeveer één op de tien ouders met kinderen jonger dan 18 jaar geeft aan het afgelopen jaar vragen te hebben gehad over de opvoeding, het gedrag of de ontwikkeling van het kind; er zijn geen (significante) verschillen tussen de subregio's.

Gebruik van provinciaal gefinancierde jeugdzorg lager dan landelijk
In de Drechtsteden is het absolute en relatieve aantal jongeren dat op enig moment in 2012 gebruik maakte van provinciaal gefinancierde jeugdzorg (dat is zorg in instellingen voor Jeugd en Opvoeding of Bureau Jeugdzorg) het hoogst van de regio Zuid-Holland Zuid. De verschillen in de relatieve aantallen (per 100 jongeren) tussen de subregio’s zijn klein. Landelijk is het relatieve gebruik zorg bij instellingen voor jeugd en opvoeding 1.83 per 100 jongeren; voor zorg bij Bureau Jeugdzorg is dit 1.53 per 100 jongeren. Het relatieve gebruik van deze typen zorg is landelijk dus hoger dan in regio ZHZ. Kindermishandeling en het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling valt tot 2015 ook onder de provinciale jeugdzorg. Dit onderwerp wordt uitgebreid besproken bij het thema Veiligheid.

Tabel 2: Aantal jongeren en aantal jongeren per 100 0-19 jarigen in provinciale jeugdzorg (Bron: Centraal Bureau voor Statistiek 2012)

  Jeugd en Opvoeding Bureau jeugdzorg
  N N per 100 N N per 100
Hoeksche Waard 310 1,56 180 0,91
Drechtsteden 1140 1,78 890 1,39
Alblasserwaard - Vijfheerenlanden 530 1,54 325 0,94
Zuid-Holland Zuid 1980 1,67 1395 1,18

Driekwart van de geestelijke gezondheidszorg voor de jeugd is voor zware psychiatrische aandoeningen
Landelijk is ongeveer driekwart (73%) van de geestelijke gezondheidszorg voor de jeugd (J-GGZ) die via de zorgverzekeringswet gefinancierd wordt, specialistische curatieve GGZ voor ingewikkelde tot zware psychische aandoeningen. Het overige deel, ruim een kwart, is J-GGZ in de eerste lijn: kortdurende ambulante curatieve J-GGZ voor lichte tot matige psychische aandoeningen die in principe direct toegankelijk is en aangeboden wordt door psychologen.
In onderstaande figuren (2, 3 en 4) staan per subregio en gemeente het aandeel 1ste en 2de lijns J-GGZ.

In de Hoeksche Waard is het aandeel 2de lijn J-GGZ (77%) iets groter dan landelijk (73%). In de gemeentes van de Hoeksche Waard varieert het aandeel 2de lijn J-GGZ tussen de 85% (Korendijk) en 74% (Cromstrijen).

Figuur 2: Aandeel 1ste en 2de lijn J-GGZ in de Hoeksche Waard (Zvw gefinancierd; bron: CBS 2012 voorlopige schattingen)

ZorgJeugd Omvang figuur2
In de Drechtsteden is het aandeel 2de lijn J-GGZ (71%) vergelijkbaar met landelijk (73%). In de gemeentes Hendrik-Ido-Ambacht (65%), Papendrecht (65%), en Zwijndrecht (67%) ligt dit aandeel wat lager.

Figuur 3: Aandeel 1ste en 2de lijn J-GGZ in de Drechtsteden (Zvw gefinancierd; bron: CBS 2012 voorlopige schattingen)

ZorgJeugd Omvang figuur3
In Alblasserwaard-Vijfheerenlanden wordt in vergelijking met landelijk (27%) relatief veel gebruik gemaakt van de 1ste lijn J-GGZ (35%). Dit is vooral door het relatief hoge gebruik van de 1ste lijn J-GGZ in de gemeenten Giessenlanden (47%) en Leerdam (51%).

Figuur 4: Aandeel 1ste en 2de lijn J-GGZ in Alblasserwaard-Vijfheerenlanden (Zvw gefinancierd; Bron: CBS 2012 voorlopige schattingen)

ZorgJeugd Omvang figuur4Weinige subregionale verschillen in relatief gebruik van J-GGZ
In heel Zuid-Holland Zuid maakten in 2012 7405 jongeren gebruik van curatieve J-GGZ die gefinancierd wordt door de zorgverzekering. De subregionale verschillen in relatief gebruik zijn vrij klein en liggen in de buurt van het landelijke gebruik (1.7% in 1ste lijn en 4.6% in 2de lijn J-GGZ). Het percentage kinderen en jeugdigen in Nederland met ernstige problematiek wordt geschat op 5%.

Tabel 3: Aantal en aandeel 0-19 jarigen dat in 2012 gebruik gemaakt heeft van de curatieve J-GGZ die gefinancierd is vanuit de Zvw (Bron: CBS 2012 voorlopigeschattingen)

  1ste lijn J-GGZ 2de lijn J-GGZ
  N

N per 100

N N per 100
Hoeksche Waard 300 1,51 1020 5,14
Drechtsteden 1195 1,87 2850 4,46
Alblasserwaard - Vijfheerenlanden 725 2,10 1315 3,81
Zuid-Holland Zuid 2220 1,88 5185 4,39
Nederland 64665 1,66 177945 4,57.

 * Aantallen per gemeente zijn afgerond op 5; (sub)regionale totalen kunnen daardoor grotere afrondingsverschillen bevatten

Klein aandeel van de jongeren maakt gebruik van AWBZ-zorg
In regio Zuid-Holland Zuid zijn er 1645 jongeren met een indicatie voor AWBZ-zorg in natura (ZIN) of als Persoonsgebonden budget (PGB).
Jongeren met een indicatie voor AWBZ-zorg hebben die het meest vaak voor begeleiding in vergelijking met de andere typen zorg. In absolute zin is het aantal jongeren dat gebruik maakt van AWBZ-zorg het hoogst in de Drechtsteden (Tabel 4). Relatief zijn er per 100 jongeren van 0 tot 19 jaar minimale verschillen tussen de regio’s (niet weergegeven in een tabel). In Zuid-Holland Zuid maakt 1% van de jongeren gebruik van begeleiding; ongeveer 0.3 van de 100 jongeren heeft persoonlijke verzorging en het aandeel jongeren met een ZZP voor VB of GGZ ligt nog een stuk lager (≤0.05 per 100 jongeren).

Tabel 4: Aantal jongeren met AWBZ-zorg dat per 1-1-2015 overgaat naar de Jeugdwet (Bron: Decentralisatiemonitor WMO-kantoor, CIZ Op weg naar andere zorg 2014)

  Aantal indicaties (ZIN-PGB; 2013)
  BG PV ZZP VB
Hoeksche Waard 160 55    
Drechtsteden 625 215   65
Alblasserwaard - Vijfheerenlanden 410  115    
Zuid-Holland Zuid 1195  385   65

  Gedeclareerde zorg (ZIN; 2012)
  BG PV ZZP VB
Hoeksche Waard 57 6    
Drechtsteden 281 37   86
Alblasserwaard - Vijfheerenlanden 128 29   22
Zuid-Holland Zuid 466 72   108

  Gedeclareerde zorg (PGB; 2012)
  BG PV ZZP VB
Hoeksche Waard 235 66    
Drechtsteden 773 211 12
Alblasserwaard - Vijfheerenlanden 406  148
Zuid-Holland Zuid 1414 425 16 4

BG: begeleiding; PV: persoonlijke verzorging; ZZP: zorgzwaartepakket 1-4;
VB: verstandelijke beperking; GGZ: Geestelijke Gezondheidszorg

Op 1 juli 2013 waren er in heel Zuid-Holland Zuid 235 jongeren met een indicatie voor kortdurend verblijf.

Bronnen

Contactinfo

  • 078 - 770 85 00
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
    Karel Lotsyweg 40

Sociale media

Volg ons op facebook of twitter

Volg ons Facebook Volg ons op Twitter

Deel deze pagina

Om deze pagina te delen via jouw eigen sociale media kanaal

Submit to FacebookSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn